Leren is.. voorbereid worden op nieuwe ontwikkelingen zoals MOOCs

 Door: Lindi Deeben

Het leren via MOOCs (Massive Online Open Courses) lijkt het nieuwe leren te worden van de 21^ste eeuw. Universiteiten laten hun studenten steeds vaker gratis cursussen volgen via websites zoals Coursera en Udacity. De aandacht van universiteiten lijkt voornamelijk gericht te zijn op kosten reductie van fysieke colleges, de flexibiliteit en effectiviteit van lesgeven en minder op wat er daadwerkelijk geleerd wordt en hoe studenten worden voorbereid op het digitaal leren⁴.

Het leren via MOOCs zorgt ervoor dat studenten meer verantwoordelijk zijn voor hun eigen leren. Veel studenten zijn hier nog niet genoeg op voorbereid. De overgang naar meer zelfstandigheid kan daarom negatieve invloed hebben op het leren, zoals demotivatie. Naar mijn mening besteden MOOCs en universiteiten nog te weinig aandacht aan het stimuleren van vaardigheden die studenten nodig hebben om zelfstandig tot leerprestaties te komen. Studenten zijn nog niet klaar voor het leren via MOOCs.

Bij digitaal leren moet er nog meer aanspraak gedaan worden op zelfregulatie vaardigheden zoals motivatie en metacognitie. Studenten moeten dit kunnen, maar ook durven. De rol van de docent valt namelijk voor een groot deel weg³. Dat veel studenten niet klaar zijn voor het leren via MOOCs is ook terug te zien in het aantal afhakers. 80 tot 90 procent van de studenten maakt hun digitale cursus niet af⁴, wat ik schrikbarend veel vind. Ik denk dat dit het gevolg is van te weinig voorbereiding/oefening met de zelfregulatie vaardigheden, maar dat andere factoren hier ook invloed op hebben.

Zowel externe als interne factoren zijn van invloed op het afhaken van studenten². Externe factoren zoals: geld, studie-uren en steun van buitenaf,  maar daarnaast interne factoren zoals: academische en sociale integratie, zelfvertrouwen, interpersoonlijke relaties, gewoonten en absent zijn. Interne factoren zoals gewoonten en zelfvertrouwen zijn ook een oorzaak van het passieve gedrag in deze leeromgevingen. De studenten zijn deze manier van leren niet gewend. Ze voelen een mate van discomfort en willen alles perfect op orde hebben voordat ze iets online plaatsen. Vaak zijn ze onzeker omdat online plaatsen van opdrachten of opmerkingen heel formeel lijkt en publiekelijk is. In een klassensituatie verloopt dit spontaner en is er meer informele uitwisseling van kennis en gedachten. De drempel om actief mee te leren in MOOCs is nog hoog, deze drempel is in een fysieke omgeving lager².

Uit onderzoek blijkt dat digitaal leren even effectief is als traditioneel onderwijs en er geen verschillen zijn in de uiteindelijke leerprestaties en het verwerven van declaratieve en procedurele kennis. Wel blijkt dat ‘blended learning’ nog effectiever is, waarbij de twee manieren van leren gecombineerd zijn¹. Dit geeft aan dat er toch enige behoefte is aan fysiek onderwijs en begeleiding van een docent.  

Veel studenten zijn onzeker of stoppen met een digitale cursus en komen op deze manier niet eens tot een leerprestatie. Nog een oorzaak hiervan ligt in de interactie van de studenten met de docent. In het model van Tinto staat dat studenten die traditioneel onderwijs gewend waren tijdens het traditionele onderwijs meer sociale en academische integratie verkregen en daardoor meer betrokken waren en meer doorzettingsvermogen toonden dan via digitaal onderwijs².

Studenten moeten naar mijn mening beter voorbereid worden op het leren via MOOCs. Ze beschikken nog niet over voldoende strategieën, zelfregulatievaardigheden en zelfvertrouwen. Voor een deel ligt deze verantwoordelijkheid bij de universiteit, maar ook de MOOCs kunnen hier een bijdrage aan leveren. Ik denk dat MOOCs effectiever zijn wanneer de motivatie en actieve houding van studenten gestimuleerd worden. Op dit moment is dit nog minimaal en zijn studenten nog niet klaar voor het leren via MOOCs.

Benieuwd naar de effectiviteit van blended leren? Lees dan de blog van Ilse Flierman: ‘leren is.. blended or stranded?!’

Referenties

¹Dankbaar, M. (2012). Online leren: werkt dat? Opleiding en Ontwikkeling, 3, 42-7.

²Park, J.-H., & Choi, H. J. (2009). Factors Influencing Adult Learners' Decision to Drop Out or Persist in Online Learning. Educational Technology & Society, 12 (4), 207–217.

³Puzziferro, M. (2008). Online Technologies Self-Efficacy and Self-Regulated Learning as Predictors of Final Grade and Satisfaction in College Level Online Courses. American Journal of Distance Education, 22  (2), 72-89.

⁴Yuan, L., Powell, S., & CETIS, J. (2013). MOOCs and open education: Implications for higher education. Cetis   White Paper.