Door: Lindi Deeben
Het
leren via MOOCs (Massive Online Open Courses) lijkt het nieuwe leren te worden
van de 21ste eeuw. Universiteiten laten hun studenten steeds vaker gratis
cursussen volgen via websites zoals Coursera en Udacity. De aandacht van
universiteiten lijkt voornamelijk gericht te zijn op kosten reductie van
fysieke colleges, de flexibiliteit en effectiviteit van lesgeven en minder op
wat er daadwerkelijk geleerd wordt en hoe studenten worden voorbereid op het
digitaal leren⁴.
Het
leren via MOOCs zorgt ervoor dat studenten meer verantwoordelijk zijn voor hun
eigen leren. Veel studenten zijn hier nog niet genoeg op voorbereid. De
overgang naar meer zelfstandigheid kan daarom negatieve invloed hebben op het
leren, zoals demotivatie. Naar mijn mening besteden MOOCs en universiteiten nog
te weinig aandacht aan het stimuleren van vaardigheden die studenten nodig
hebben om zelfstandig tot leerprestaties te komen. Studenten zijn nog niet
klaar voor het leren via MOOCs.
Bij digitaal
leren moet er nog meer aanspraak gedaan worden op zelfregulatie vaardigheden
zoals motivatie en metacognitie. Studenten moeten dit kunnen, maar ook durven. De
rol van de docent valt namelijk voor een groot deel weg³. Dat veel studenten niet
klaar zijn voor het leren via MOOCs is ook terug te zien in het aantal
afhakers. 80 tot 90 procent van de studenten maakt hun digitale cursus niet af⁴,
wat ik schrikbarend veel vind. Ik denk dat dit het gevolg is van te weinig
voorbereiding/oefening met de zelfregulatie vaardigheden, maar dat andere
factoren hier ook invloed op hebben.
Zowel
externe als interne factoren zijn van invloed op het afhaken van studenten². Externe
factoren zoals: geld, studie-uren en steun van buitenaf, maar daarnaast interne factoren zoals:
academische en sociale integratie, zelfvertrouwen, interpersoonlijke relaties, gewoonten
en absent zijn. Interne factoren zoals gewoonten en zelfvertrouwen zijn ook een
oorzaak van het passieve gedrag in deze leeromgevingen. De studenten zijn deze
manier van leren niet gewend. Ze voelen een mate van discomfort en willen alles
perfect op orde hebben voordat ze iets online plaatsen. Vaak zijn ze onzeker
omdat online plaatsen van opdrachten of opmerkingen heel formeel lijkt en
publiekelijk is. In een klassensituatie verloopt dit spontaner en is er meer
informele uitwisseling van kennis en gedachten. De drempel om actief mee te
leren in MOOCs is nog hoog, deze drempel is in een fysieke omgeving lager².
Uit
onderzoek blijkt dat digitaal leren even effectief is als traditioneel
onderwijs en er geen verschillen zijn in de uiteindelijke leerprestaties en het
verwerven van declaratieve en procedurele kennis. Wel blijkt dat ‘blended
learning’ nog effectiever is, waarbij de twee manieren van leren gecombineerd
zijn¹. Dit geeft aan dat er toch enige behoefte is aan fysiek onderwijs en
begeleiding van een docent.
Veel
studenten zijn onzeker of stoppen met een digitale cursus en komen op deze
manier niet eens tot een leerprestatie. Nog een oorzaak hiervan ligt in de
interactie van de studenten met de docent. In het model van Tinto staat dat
studenten die traditioneel onderwijs gewend waren tijdens het traditionele
onderwijs meer sociale en academische integratie verkregen en daardoor meer
betrokken waren en meer doorzettingsvermogen toonden dan via digitaal onderwijs².
Studenten
moeten naar mijn mening beter voorbereid worden op het leren via MOOCs. Ze
beschikken nog niet over voldoende strategieën, zelfregulatievaardigheden en
zelfvertrouwen. Voor een deel ligt deze verantwoordelijkheid bij de universiteit,
maar ook de MOOCs kunnen hier een bijdrage aan leveren. Ik denk dat MOOCs
effectiever zijn wanneer de motivatie en actieve houding van studenten
gestimuleerd worden. Op dit moment is dit nog minimaal en zijn studenten nog
niet klaar voor het leren via MOOCs.
Benieuwd naar de effectiviteit
van blended leren? Lees dan de blog van Ilse Flierman: ‘leren is.. blended or
stranded?!’
Referenties
¹Dankbaar,
M. (2012). Online leren: werkt dat? Opleiding
en Ontwikkeling, 3, 42-7.
²Park, J.-H., & Choi, H. J. (2009). Factors Influencing Adult Learners' Decision to Drop Out or Persist in
Online Learning. Educational Technology & Society, 12
(4), 207–217.
³Puzziferro, M. (2008). Online Technologies
Self-Efficacy and Self-Regulated Learning as Predictors of Final Grade and Satisfaction in College Level
Online Courses. American Journal of
Distance Education, 22 (2), 72-89.
⁴Yuan, L., Powell, S., & CETIS, J. (2013). MOOCs
and open education: Implications for higher education. Cetis White
Paper.